Etnografia

VII Konkurs Sztuki Ludowej. Ażurowe piękno. W świecie koronki i wycinanki, katalog wystawy, Muzeum Częstochowskie, Częstochowa 2018

Opis:
ISBN 978-83-60128-54-1
strony: 107
format: 20×27 cm
cena: 20 zł

„Długo zastanawialiśmy się, jak nazwać tegoroczny konkurs sztuki ludowej i jakim dziedzinom go poświęcić. Musieliśmy zdecydować, czy pozostać wiernym wycinance, która w 2012 roku zdominowała nasz konkurs, czy też obrać kompletnie odmienny kurs i skręcić w kierunku innych, artystycznych wytworów rąk ludzkich. Mocno kusiły nas rzeźba, malarstwo, tkactwo, jednak ostatecznie pozostaliśmy przy wycinance. Z wielu względów.
Organizowanie konkursów o ściśle zawężonych kategoriach na dłuższą metę może wydawać się nużące i monotonne. W pewnym momencie może nawet paść pytanie o celowość takich przedsięwzięć. Często jednak ta powtarzalność i teoretyczna rutyna mogą nas doprowadzić to głębszych wniosków na temat wybranych dziedzin sztuki, a także dać początek wnikliwym analizom i działaniom o charakterze komparatystycznym. Postanowiliśmy po raz trzeci zmierzyć się z wycinanką. Chcieliśmy dogłębnie przyjrzeć się ponownie jej tradycyjnej formie oraz sprawdzić, czy zmieniło się coś w temacie wycinanki inspirowanej.
VI edycja konkursu sztuki ludowej poświęcona była tylko wycinance inspirowanej. Temat przez wielu artystów został doskonale zinterpretowany, wielu jednak tradycyjnych twórców nie do końca zrozumiało ideę przedsięwzięcia. Dlatego w 2018 roku postanowiliśmy oddać głos twórcom zajmującym się wycinanką w formie tradycyjnej i inspirowanej. Zainicjowaliśmy dwie podkategorie, w których można się było zaprezentować. Uznaliśmy bowiem, że transformacje, które zachodzą w jakiejkolwiek z dziedzin sztuki, najlepiej zaprezentują się na swym tle źródłowym. Dotarcie do twórców, którzy przetwarzają tradycyjne wzornictwo, tworząc wycinanki, nie należało do najłatwiejszych. Zawierzyliśmy w moc Internetu i mediów społecznościowych i dało to zadowalający efekt.
Żeby dodać nieco kolorytu konkursowi i odróżnić go od poprzedniej edycji, postanowiliśmy do wycinanki dokooptować koronkę. Szukając wspólnego mianownika dla tych dwóch dziedzin, postawiliśmy na ażur, który doskonale spiął nam specyfikę tych wyjątkowych obszarów działalności artystycznej. […]”. /ze wstępu Eweliny Mędrali-Młyńskiej/


Z tradycji wzięte, na nowo wycięte… VI Konkurs Sztuki Ludowej
pod red. Elżbiety Miszczyńskiej, Częstochowa 2015

ISBN 978–83–60128–04–6

strony numerowane: 122
format: 22×22 cm
oprawa: miękka z obwolutą

cena: 15,75 zł

„…design to sposób na przerwy w konwersacji…”
/Marcin Wicha, Jak przestałem kochać design, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2015/

Rozmawiamy o wszystkim – o życiu i codziennych sprawach, o pogodzie, o pracy… Przychodzi jednak czas, że warto pomilczeć, zatrzymując się w zachwycie lub w zdziwieniu nad dziełami sztuki czy najzwyczajniej nad otaczającymi nas przedmiotami. Te mogą być różne, ale sposób, w jaki na nie patrzymy, zależy od designu – od mody, od czasu i precyzji wykonania. Jak zawsze, za wszystkim stoi CZŁOWIEK, jego wrażliwość, wyobraźnia i talent.
Obserwując współczesne trendy widzimy, że moda na ludowość nie mija – jest wciąż żywa i inspirująca. Etnodesign jest sposobem na życie, jest zauważalny i wielu twórców odwołuje się do etnograficznej spuścizny przodków.
Z tradycji wzięte, na nowo wycięte… – taki tytuł nadaliśmy VI Konkursowi Sztuki Ludowej. Skupiamy się w nim na wycinance, a co za tym idzie, na CZŁOWIEKU, który ją tworzy. Na jego odniesieniu do przeszłości, umiłowaniu piękna ludowej sztuki. Większość uczestników Konkursu podkreśla, że wycinanie z papieru to umiejętność przechodząca z pokolenia na pokolenie, przekazywana dzieciom i znajomym – jest zatem nadzieja, że sztuka ta nie zaginie, że przetrwa, że w świecie elektronicznej dominacji nadal będą ci, którzy za pomocą nożyc i nożyczek wyczarowują zachwycające papierowe cuda, delikatne i kruche, a jednak wpisujące się na trwałe w design XXI wieku.
Muzeum Częstochowskie co trzy lata organizuje Konkursy Sztuki Ludowej. Są one odzwierciedleniem tego, w jakim kierunku zmierza „moda na ludowość”, szukanie natchnienia i aktualne wzornictwo. Cieszymy się, że nasze konkursy mają tak szeroki odzew.
Dziękuję wszystkim Państwu, którzy przygotowaliście wycinanki zainspirowane szeroko rozumianą kulturą tradycyjną i zgłosiliście swój udział w VI Konkursie Sztuki Ludowej zorganizowanym przez Muzeum Częstochowskie w 2015 roku. Każda z nich jest dla nas ważna. Za każdą stoi CZŁOWIEK…
W ramach VI Konkursu Sztuki Ludowej ogłosiliśmy dodatkową atrakcję – konkurs na mural inspirowany wycinanką ludową, który zdobi dzisiaj Zagrodę Włościańską przy ul. 7 Kamienic 4, zmieniając tym samym oblicze naszego miasta.

Janusz Jadczyk
Dyrektor Muzeum Częstochowskiego

VI Konkurs Sztuki Ludowej dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urzędu Miasta Częstochowy


Wycinanki niezaplanowane. V Konkurs Sztuki Ludowej, pod red. Elżbiety Miszczyńskiej, Muzeum Częstochowskie, Częstochowa 2012

Opis fizyczny:
ISBN 978-83-601281-8-3
strony: 76
ilustracje: 18
format: 22 x 22 cm
oprawa: miękka
nazwa drukarni: PPHU „Drukpol” Szulc R., Renka J., Wyrwol L., Sp. Jawna
ul. Kochanowskiego 27, 42-600 Tarnowskie Góry

Cena: 12,50 zł

Muzeum Częstochowskie po raz piąty zorganizowało Konkurs Sztuki Ludowej. Tegoroczna edycja, podobnie jak poprzednia, miała charakter międzynarodowy – tym razem do udziału zaprosiliśmy poza artystami z Polski również twórców z Izraela. Tematem tej edycji Konkursu była wycinanka polska i żydowska. W Konkursie, który ma charakter zamknięty, udział wzięli wybitni twórcy ludowi i nieprofesjonalni, od lat zajmujący się wycinanką ludową oraz czerpiący inspiracje z tradycji. Wielu z nich to osoby znane, ich prace kolekcjonują nie tylko muzea i inne instytucje kultury, ale także osoby prywatne.
Wycinanki, pozornie kruche, bowiem wykonane z papieru, przyciągają uwagę misternością wykonania, formą, nawiązaniem do tradycji. Są ważnym elementem sztuki ludowej, której nie sposób przeoczyć i o której można znaleźć informacje w wielu uznanych publikacjach popularnonaukowych z dziedziny etnografii. W ostatnich latach zainteresowanie tą dziedziną wykazują również artyści niewywodzący się ze środowiska kultury tradycyjnej.
Katalog zawiera m.in. teksty wprowadzające w temat wycinanki (z podziałem na regiony) wykaz osób biorących udział w Konkursie, wykaz prac, a także biogramy laureatów V Konkursu Sztuki Ludowej wraz ze zdjęciami nagrodzonych wycinanek.


Z nitki i z gliny
IV Europejski Konkurs Sztuki Ludowej

red. Elżbieta Miszczyńska

Opis fizyczny
format: 22 x 22 cm
strony: 112
oprawa: miękka
rok wydania: 2009
Częstochowa
cena: 10,50 zł

Publikacja jest katalogiem do wystawy pokonkursowej IV Europejskiego Konkursu Sztuki Ludowej, który odbył się w 2009 r. Edycja ta po raz pierwszy obrała międzynarodowy charakter, a do udzialu zaproszono oprócz Polaków, twórców ze Słowacji,Ukrainy, Czech i Litwy. Konkurs obejmuje za każdym razem inne dziedziny sztuki ludowej, tym razem było to: tkactwo, koronkarstwo, hafciarstwo, krawiectwo strojów oraz garncarstwo i rzeźba ceramiczna, czyli dzieła, które powstały z nitki lub z gliny – stąd nazwa konkursu.
Wydawnictwo przybliża ideę przedsiewziecia, charakteryzuje dziedziny, ktorym poświecono tę edycję. Zawiera także wykaz prac uczestników konkursu, które znalazły się na wystawie i noty biograficzne laureatów. Katalog jest bogato ilustrowany fotografiami nagrodzonych prac. Wszystkie teksty posiadają polską i angielską wersję jezykową.
____________________________________________________
A rzeźby moje przetrwają czas…
O rzeźbie ludowej, jej twórcach i kolekcji muzealnej

Regina Rok

Opis fizyczny
format: 24 x 22,5 cm
strony: 202
oprawa: twarda
ISBN 83-90200-7-3
rok wydania: 1997
cena: 23,10 zł

Bogato ilustrowany katalog, prezentujący twórczość ludowych artystów, takich jak Władysław Sikora, Józef Kaczmarek, Władysław Kochanowski, Stanisław Majewski, Zdzisław Purchała, Franciszek Anczyk. „Nie da się zrozumieć rzeźby ludowej w oderwaniu od autora, jego historii, warunków życia, jego problemów i zmagań. Zmagań z losem, chorobą, kalectwem, krzywdą. Rzeźba ludowa, ta najcenniejsza i najbardziej oryginalna (co nie zawsze znaczy najpiękniejsza), jest szukaniem miejsca na ziemi, jest przekonywaniem środowiska o swojej wartości, jest często krzykiem niezgody na swoją starość, biedę i samotność (…)”(T. Wrona; ze słowa wstępnego)
____________________________________________________
Częstochowski strój ludowy

Regina Rok

Opis fizyczny
format: 23,5 x 22,5 cm
strony: 132
oprawa: twarda
ISBN 83-902030-8-1
rok wydania: 1998
cena: 33,60 zł

NAKŁAD WYCZERPANY

Książka jest próbą charakterystyki stroju ludowego z okolic Częstochowy. Analizy zostały wykonane głównie na podstawie rycin Adriana Głębockiego i Józefa Mączyńskiego oraz zbiorów etnograficznych Muzeum Częstochowskiego. Publikację wzbogacają liczne fotografie prezentujące stroje ludowe oraz słownik nazw gwarowych elementów stroju.
____________________________________________________
Dwa ogrody
Powrót do prawdziwego piękna Bazylego Albiczuka. Zamknięty świat Szczepana Muchy

Elżbieta Miszczyńska

Opis fizyczny
format: 21×14,5 cm
strony: 20
oprawa: miękka
ISBN 978-83-601282-6-8
rok wydania: 2007
cena: 5,25 zł

Publikacja powstała jako katalog do wystawy etnograficznej, prezentowanej w Muzeum Częstochowskim w okresie letnim w 2008 roku. Zawiera życiorysy: malarza Bazylego Albiczuka i rzeźbiarza Szczepana Muchy – twórców, których prace znalazły się na ekspozycji, a także wykazy tych prac. Wzbogacają ją zdjęcia dzieł artystów oraz bibliografia, umożliwiająca zainteresowanym poszerzenie wiedzy na ich temat.
______________________________________________________
Kapliczki i krzyże przydrożne Częstochowy i okolic

Aleksander Jaśkiewicz

Opis fizyczny
format: 21 x 23 cm
strony: 24
oprawa: miękka
ISBN 83-919530-1-7

NAKŁAD WYCZERPANY

Katalog Kapliczki i krzyże przydrożne Częstochowy i okolic towarzyszył wystawie, której autorem był długoletni pracownik Muzeum Częstochowskiego, wybitny znawca historii sztuki, dr Aleksander Jaśkiewicz. Znajdziemy w nim fotografie, prezentujące stare, ale wciąż żyjące w ludzkiej pamięci kapliczki, pochodzące z takich miejscowości jak: Częstochowa, Biała Góra, Cykarzew, Dankowice, Kawodrza Dolna, Gruszewnia, Mstów, Mykanów, Poczesna, Przyrów, Wola Kiedrzyńska, Złoty Potok. Są to tylko niektóre z miejsc, leżących na trasie, jaką wybrał dr Jaśkiewicz, by – wędrując z aparatem fotograficznym w ręku – utrwalić na wieki ulotne piękno drewnianych kapliczek. Zdjęciom towarzyszy wstęp. Dr Jaśkiewicz w przystępny sposób przybliżył w nim zagadnienia, fascynujące do dziś wszystkich tych, którzy z pokorą chylą czoła przed przydrożnymi kapliczkami…
__________________________________________________________
Kultura ludowa regionu częstochowskiego
Przewodnik po stałej wystawie etnograficznej

Regina Rok

Opis fizyczny
format: 21 x 23 cm
strony: 32
oprawa: miękka
ISBN 83-902030-5-7
rok wydania: 2003
cena: 8,40 zł

Publikacja jest katalogiem do wystawy ze zbiorów Muzeum Częstochowskiego, prezentującej podstawowe dziedziny życia częstochowskiej wsi z przełomu XIX i XX wieku. Wystawa została otwarta w 1993 roku, a zamknięto ją w roku 2004. Katalog jest wzbogacony o liczne ilustracje. Opisuje częstochowską wieś, rolnictwo, pożywienie, garncarstwo, plecionkarstwo, bednarstwo, kołodziejstwo, kowalstwo, tkactwo, strój, zdobnictwo wnętrz, rzeźbę, malarstwo i pamiątki.
_________________________________________________________
III Ogólnopolski Konkurs Sztuki Ludowej
Sztuka Kaszubów

Elżbieta Miszczyńska, Andżelika Bilska, Tomasz Siemiński

Opis fizyczny
format: 22 x 22 cm
strony: 40
oprawa: miękka
ISBN 10: 83-60128-40-5
ISBN 13: 9788360128404
rok wydania: 2006
cena: 8,40 zł

Publikacja jest katalogiem wystawy III Ogólnopolskiego Konkursu Sztuki Ludowej i wystawy jej towarzyszącej „Hej tu u nas na Kaszëbach…”. Przedstawia życiorysy twórców, których prace znalazły się na ekspozycji pokonkursowej „Pędzlem i dłutem” i zostały nagrodzone. Liczne fotografie prezentują próbki ich dorobku artystycznego. Wiele zdjęć pokazuje także sztukę Kaszubów. W katalogu znajdziemy wykazy prac prezentowanych na obu wystawach.

III Ogólnopolski Konkurs Polskiej Sztuki Ludowej, zorganizowany w 2006 roku, obejmował dwie dziedziny sztuki. Do współpracy zaproszeni byli rzeźbiarze i malarze. Wcześniej (w 2000 i 2003 roku) konkurs promował jednocześnie wiele dziedzin twórczości ludowej z różnych regionów Polski. Przy takiej formule można było zaprosić do udziału niewielką liczbę artystów reprezentujących daną dziedzinę. Dlatego Muzeum Częstochowskie zaproponowało nowe reguły: powtarzane cyklicznie (co trzy lata) konkursy o zasięgu ogólnopolskim, poświęcone zostały wybranym dziedzinom sztuki ludowej nieprofesjonalnej.
Celem III Ogólnopolskiego Konkursu było szerokie zaprezentowanie stanu polskiej współczesnej sztuki ludowej w dziedzinie rzeźby i malarstwa, zachęcenie twórców ludowych do kontynuowania tradycji rodzinnych, regionalnych i narodowych, integracja twórców ludowych z różnych regionów Polski, poznanie i dokumentacja zjawisk zachodzących we współczesnej sztuce ludowej, a także pozyskanie eksponatów do Muzeum Częstochowskiego.
Wystawie pokonkursowej towarzyszyła wystawa z Muzeum Zachodnio-Kaszubskiego w Bytowie. Kaszubi to jedna z grup etnicznych zamieszkujących wschodnią część Pomorza. Sztuka ludowa Kaszubów należy do bardziej oryginalnych i rozpoznawalnych, w Polsce i poza nią, zjawisk kulturowych. Wiele jej dziedzin przeszło etap reaktywacji i są dziś bardzo żywotne. Zaliczyć tu należy: strój, haft, malarstwo na szkle i rzeźbę.
W kolejnej edycji – w 2009 roku – do konkursu zaproszone zostaną osoby zajmujące się wykonywaniem tkanin użytkowych, dekoracyjnych, haftów, strojów regionalnych oraz garncarstwem.
_______________________________________________________________

Z dawna Polski Tyś Królową
Pamiątka z pielgrzymki do Jasnej Góry

Regina Rok, Aleksander Jaśkiewicz

Opis fizyczny
format: 27 x 21,5 cm
strony: 240
oprawa: twarda
ISBN 83-911252-5-4
rok wydania: 2002

cena: 47,25

Obszerna publikacja jest katalogiem do wystawy, prezentowanej w Muzeum Częstochowskim w 2002 roku. Została opracowana przez pracowników Muzeum Częstochowskiego: historyka sztuki – dr. Aleksandra Jaśkiewicza i Reginę Rok z Działu Etnografii. Posiada bogatą szatę graficzną, szereg ilustracji. W katalogu znajdziemy spis obrazów, grafik, druków, drobnych obrazków, ceramiki, metaloplastyki i innych eksponatów, które wchodziły w skład ekspozycji. Artykuły autorów dotyczące jasnogórskich pamiątek dewocyjnych i pielgrzymek zostały przetłumaczone na język angielski.

 

Comments are closed.

Muzeum

Muzeum

Muzeum Częstochowskie jest najstarszą instytucją kultury regionu częstochowskiego. Odgrywa istotną rolę w jego życiu społecznym i kulturalnym, wpływa znacząco na tradycję i historię.

Kontakt

Kontakt

Muzeum Częstochowskie
Aleja NMP  47,
42-217  Częstochowa
tel. 34 360 56 31
muzeum@muzeumczestochowa.pl